Lieve kindertjes, opa gaat jullie een verhaaltje vertellen.

Heel, heel, heel lang geleden – nee, wat zeur ik nou, het is helemaal niet lang geleden – had een scheidsrechter twee dingetjes bij zich. Een fluitje en een muntje-voor-de-tos. Hij maakte wel eens een foutje en dat werd door iedereen geaccepteerd. Maar de mens veranderde en tolerantie verdween, dus moet de scheidsrechter tegenwoordig behalve een fluitje en een muntje ook een spuitbus meenemen, om bij een vrije schop voetballers op de juiste afstand te kunnen houden. En een oortje, waarmee hij van de VAR kan horen dat hij iets fout heeft gedaan. En een microfoon, waarmee hij aan het publiek kan vertellen dat hij een foutje moet herstellen. En tijdens dit WK heeft hij ook nog een camera op z’n kop.

‘Het lijkt Nikkelen Nelis wel’, zei oma toen ze even met opa naar dat voetbal keek.

Nikkelen Nelis, lieve kindertjes, was een typetje van grappenmaker Wim Sonneveld. Een straatmuzikant die eigenlijk Koperen Ko heette en in z’n eentje een orkest vormde, met belletjes aan z’n hoofd en een enorme trommel op z’n rug, waarop hij sloeg door met z’n voet een schoppende beweging te maken. Straks – let maar op – krijgt de scheidsrechter ook zo’n trommel op z’n rug, om de toeschouwers te vermaken. Want daarom heeft-ie nu al zo’n camera op z’n kop. Voor mooie beelden van heel dichtbij, als het ware uit de ogen van de fluitist, zodat we ‘t nog beter kunnen zien als hij wat fout doet.

Vroeger was de scheidsrechter een leidsman, een mooi ouderwets woord voor iemand die het voetbalspel leidt.

Nu is hij Jan Lul in de biertent, de Kop van Jut in de VAR-show der zogenaamde rechtvaardigheid. Onze eigen Danny Makkelie werd tijdens het WK zelfs naar het scherm geroepen om een gele kaart terug te draaien, want de honger naar macht van de VAR en vooral van de FIFA is niet te stillen.

Daarvoor wordt niet alleen de scheidsrechter, maar ook het publiek geslachtofferd. Acht-en-veertig landen op het WK, waarvan er straks na ruim twee weken voetballen nog twee-en-dertig over zijn, dus eigenlijk zitten we al die tijd te kijken naar wedstrijden om de kat z’n viool. Messi begon met een hattrick en dat is nogal dom als het nog heel lang duurt voordat het toernooi echt begint. Christiano Ronaldo was onzichtbaar tegen Congo… Slim. Spanje, een bloedeloos nulnulletje tegen Kaapverdië… Heel verstandig, want de finale in het MetLife Stadium in New York is nog oneindig ver weg.

Voor de FIFA is het allemaal nog niet langdraderig genoeg, dus worden de WK-wedstrijden gevierendeeld, met twee extra drinkpauzes voor voetballers die helemaal geen dorst hebben. Ze worden uit hun ritme gehaald om de tv-kijkers nog meer reclameboodschappen door de strot te kunnen duwen.

En daarom, lieve kindertjes, kijkt opa met weemoed terug naar de tijd dat we voor een leuke voetbalmiddag niet meer nodig hadden dan een scheidsrechter met een fluitje en een muntje.